Zoeken in deze blog

dinsdag 1 januari 1991

Tesselse Route - Boerenpad

Boerenroute - Boerenpad

In 1991 verscheen er bij Texels leukste boekhandel 'Het open boek' een bijzonder gedichtenbundeltje van de in 1982 op het eiland overleden boerenzoon en boekhouder Linder Kuiper. 'Vlakbij mijn hoofd wat afgedwaalde schapen' heet het. Boekhandelaar Theo Timmer doet dat wel vaker. Vindt hij iets aardig, dan maakt hij zich er sterk voor en geeft hij het uit. Zo brengt hij landschap en literatuur bij elkaar en spekt hij Texels culturele erfgoed stilletjes tot een rijke kas, waaruit de gast dan weer soms een greep kan doen.
Maar om terug te komen op die gedichten van Kuiper, ze schoten door het hoofd toen ik veertien dagen geleden van Den Burg via Linders woonplaats Oudeschild fietste om het pas geopende Boerenpad te volgen. Dat pad is ongeveer zes kilometer lang en geeft de fietser de kans om tussen Oudeschild en De Waal de hoofdweg te verlaten en tussen de oude akker- en bollenvelden en langs oude sloten en gemalen noordwaarts te fietsen tot en met het punt waar het oude Texel ophoudt en het nieuwe polderland begint.
In de gedichten van Kuiper nu, om het hoofdpad te vervolgen, is de fiets nadrukkelijk aanwezig. Zo speelt de dichter in 'Ets' een geraffineerd spel met de afbeelding op een ets en de tijd. Hij fietst er als het ware tussen heen en weer, tussen de plek waar ooit de hoeve van boer Eelman stond en de plek nu. 'Je fietst, geschreven in een kalm gevecht/ tegen de klok - die ook gedichten scheidt van/ wat hen bindt - hiermee in evenwicht.'Op de fiets door het Texelse polderland dus. Het Boerenpad, niet genoemd naar het boerenbedrijf maar naar de gedeputeerde Boer, die het bedacht heeft, begint even buiten Oudeschild na de haven achter de opslagplaats van Rijkswaterstaat. De eerste paar kilometers volgt het gewoon de Laagwaalderweg richting De Waal. Het is buiïg. Boven Den Helder onweert het, maar de bui lost op in het Marsdiep. Rechts ter hoogte van de Spangerweg worden drijfwedstrijden met schapenhonden gehouden. Wij slaan linksaf de Kadijkseweg in en volgen daarna rechts het pad langs de Jan Ayensloot. Het is mooi fietsen daar, zo tussen de rietkragen, de bietenvelden en de pas geoogste tarwe-akkers. Vlak voor het buurtschap Tienhoven heb je een goed uitzicht op Den Burg, dat, al blijft het silhouet op de televisiemast en enkele kerktorens na laag, zichtbaar uitdijt. Voor het dorp aan de horizon liggen een paar prachtige lelievelden. Bij de tweesprong van Tienhoven, met links de gelijknamige boerderij, eindigt het eerste gedeelte van het Boerenpad. Helaas ontbreekt (nog?) een goede verwijzing. Wie niet terug wil, moet nu rechtsaf slaan richting De Waal.Als de hoofdweg, de Waalderweg bereikt is en de kern van De Waal dankzij de autentieke Boomendiek met haar oude essen links gepasseerd wordt, kan het pad ter hoogte van de Polderweg weer opgepikt worden. Dan volgt onderlangs de Zaandammerdijk een mooie blik op het oude Texelse land van Walenburg. 't Is maar een kort stukje, maar zo indrukwekkend als het stil is. Daar, tussen de plassen, de dijkjes, het weiland en de riet- en maïsvelden. Jammer is wel dat het voormalig stoomgemaal bij de Oosterkolk eind jaren zestig gesloopt is. Anders was het cultuurlandschap hier compleet geweest.

Wie zo verder fietst, eindigt vanzelf op de dijk, die het oude Texelse land met de nieuwe polders Eijerland (1835) en Het Noorden scheidt. Het is een prachtig punt. Met links zicht op De Koog, vooruit het vliegveld dat we kunnen traceren omdat er deze morgen ondanks de wind hier en daar toch groepjes parachutisten naar beneden komen zetten, en rechts de uitgestrektheid van het Noorden. Hier op de dijk bij de driesprong ligt ook het witte huisje met de naam 'Eierlands End'. Dat huis is bijzonder. Het roept herinneringen op aan de crisistijd toen dominee Buskes nog op Texel stond. In zijn herinneringen noemt Buskes de vroegere bewoner ervan, Gerrit Bakelaar, die ook wel bekend stond als de kluizenaar. Iedere zondag liep hij een uur naar Oosterend om Buskes te horen. Hij hield onder meer wat geiten en wie bij hem kwam kreeg thee of chocolademelk uit dezelfde ketel.Het uitzicht op de driespong is geweldig. Met zoveel zon en dreiging in de lucht mag je hier visioenen verwachten en kan je niet anders dan denken aan die andere zonderling die Buskes in zijn memoires noemt, Frans Stark, die vurig hoopte dat het Nieuwe Jeruzalem niet vol gouden poorten zou staan, maar meer zou lijken op de Muy. Het bracht Buskes tot de bekentenis dat als Frans Stark Johannes geweest was en Texel Patmos, de nieuwe aarde zeker een vernieuwd en verheerlijkt Texel zou zjn geworden. Om daaraan toe te voegen: 'Dat zal het ook zijn... Dat zit in dien open hemel boven het eiland.'

Maar omdat de wederkomst deze ochtend toch nog op zich wachten laat, fietsen wij verder, de Limietweg op. Richting camping De Driehoek en het kruispunt op het eiland waar alle wegen samen komen, die naar De Cocksdorp, De Koog, Oosterend en Den Burg. Wij volgen de weg naar De Koog om vervolgens links het Waal en Burgerdijkje op te gaan en zo tussen de essen en de plassen terug te fietsen richting Den Burg en/of de boot. Maar dat wil je dan nog even niet weten.